• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
  
• 

YOGUNLUK ve ÖZGÜL AGIRLIK 

 

 

AGIRLIK

 

Agirlik, bir maddenin hacmi ya da üzerindeki herhangi bir baski olmaksizin geçerli olan miktaridir.Agirligi iki sekilde tanimlayabiliriz;

1.Bir maddenin yerçekimi agirligi, konvansiyonel agirligi ile hesaplanir.Bu maddeyi standart agirliklarla bir balans üzerindeki terazi ile hesaplamaktir.

2.Süredurum agirligi bir maddenin hizlandirmaya karsi olan dayanma gücüne göre hesaplanir.

Bilim adamlarinin da açikladigi gibi bu iki agirlik Einstein’in ünlü izafet teorisine göre esittir.

HACIM

 

Hacim bir cisim ya da sivi tarafindan kaplanan alan miktaridir.Agirlik ya da kilo ile hiçbir ilgisi yoktur.

Bir maddenin yogunlugu her zaman ayni degildir.Her madde formu üzerindeki baski arttirilarak daha küçük hacimlere sahip olabilir.Bu özellikle isitildiginda hacimleri artan gazlar için geçerlidir.Hacim çesitlilik gösterebilecegi için, bir maddenin yogunlugunun ölçüldügü isi ve genellikle belirlidir.

IZAFI YOGUNLUK

 

Izafi yogunluk bir maddenin yogunlugunun bir baska maddenin yogunluguna oranidir.Bu diger madde genellikle referans madde olarak tanimlanir.Bilim adamlari tarafindan gazlar için kullanilan referans madde genellikle hidrojen, sivi ve katilar için ise 4 derecedeki saf sudur.(Bu isida suyun yogunlugu tam olarak gramda 1 kübük santimetreye esittir.) Bir gazin referans yogunlugu bazen buharlasma yogunlugu olarak da bilinir.Bir sivi ya da katinin referans yogunlugu özgül agirligina baglidir.Yogunluk gram basina kübik santimetreden hesaplanir.Normal sartlar altnda, deniz seviyesine yakin normal oda isisinda, yogunluk ve özgül agirlik birbirine uyar.Ama bu durum degisebilir.Ay’da cisim Dünya’daki agirliklarindan daha hafif olurlar çünkü yer çekimi kuvveti geçerliligini kaybetmistir.

ATMOSFER BASINCI

 

Dünyanin üzerinde bile atmosfer basincinin neden oldugu küçük agirlik degisimleri olabilir.Bolivya’da denizden 3600 metre yüksekteki, dünyanin en yüksek baskenti olan La Paz’da herhangi bir sey daha hafif gelebilir.

Bir mineralin yogunlugunun önemini açiklayan sayisiz neden vardir.Öncelikle, yogunluk minerallere göre degisebildiginden beri tanimlama asamasinda çok yararlidir.

ARSIMED KANUNU

Yogunluga, maddenin agirligini hacmine bölerek ulasabiliriz.Agirlik belirli ölçeklerle; hacim, I.Ö. 287 ile 212 yillari arasinda yasamis Yunan matematikçi ve mucit Arsimed’in çalismalariyla belirlenebilir.Efsaneye göre kral Hiero II, Arsimed’e kraliyet tacinin saf altin ya da daha az degerli gümüs ile karistirilmis olup olmadigini bulmasini emretti.Arsimed banyo fiçisina girdikten sonra bir anda, altinin agirliginin her zaman suyun hacminden gümüsün agirligina göre, gümüsün yogunlugunun altina göre daha az olmasindan dolayi daha fazla olacagini anladi.Hikayeye göre o kadar heyecanlanmisti ki, sokaklarda ’’Eureka!(Buldum!)diye bagirarak çiplak bir sekilde kosmustur.

ISTISNALAR

Yogunluk, ancak inceleme altindaki örnek tamamen saf ise sabittir.Herhangi bir kirlilik içerdigi takdirde bu dogal olarak testin sonucunu etkileyecektir.